Στο πλαίσιο της έρευνας πεδίου στην Κωνσταντινούπολη, επισκέφθηκα το Ελληνορθόδοξο Κοιμητήριο του Σισλί, έναν τόπο όπου η μνήμη συναντά την υψηλή τέχνη. Κατά την επίσκεψή μου, είχα την τιμή να συναντηθώ με τον Διευθυντή του κοιμητηρίου, κ. Μανώλη Σεγίσογλου και να του προσφέρω ένα αντίτυπο του βιβλίου μου «Οι Θησαυροί του Κάμπου».
Το Σισλί αποτελεί ένα αληθινό υπαίθριο μουσείο αρχιτεκτονικής και γλυπτικής, με δυτικό-τροπες και αρχαιοελληνικές κατασκευές. Το κοιμητήριο μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση από την περιοχή του Ταξίμ γύρω στο 1865, εκτεινόμενο σε μια εντυπωσιακή έκταση 38.600 τετραγωνικών μέτρων. Εκεί φιλοξενούνται τα μνημειώδη μαυσωλεία και οι οικογενειακοί τάφοι της μεγάλης χιώτικης αριστοκρατίας της Πόλης (όπως των οικογενειών Ροδοκανάκη, Σκαραμαγκά, Σκυλίτση, Μαυροκορδάτου, Ψυχάρη κ.ά.).
Από αρχιτεκτονικής άποψης, το κοιμητήριο παρουσιάζει μοναδικό ενδιαφέρον για τη δομή, τα υλικά και τους ναούς του:
- Υλικά & Γλυπτική: Κυριαρχεί το περίφημο λευκό μάρμαρο Καρράρας (Carrara) και Πεντέλης, φιλοτεχνημένο από κορυφαίους Έλληνες και Ευρωπαίους γλύπτες της επο-χής (όπως ο Τήνιος Ιωάννης Χαλεπάς, ο Βιτάλης κ.ά.), μετατρέποντας τα μνημεία σε αληθινά ανάγλυφα κομψοτεχνήματα.
- Ο Κεντρικός Ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος: Ο επιβλητικός, εκλεκτικι-στικού ρυθμού σταυροειδής με τρούλο ιερός ναός του κοιμητηρίου κτίστηκε με τη γενναιόδωρη χορηγία των αδελφών Δημητρίου, Ιωάννη και Παύλου Στεφάνοβικ-Σκυλίτση, στη μνήμη των γονέων τους, Ζαννή και Ελένης (σε σχέδια του αρχιτέκτο-να Domenico Pulgher, εγκαινιασμένος το 1888).
Η μελέτη αυτών των μνημείων είναι κομβική για την έρευνά μου. Οι ίδιες σπουδαίες οικογέ-νειες που χρηματοδότησαν, έχτισαν και διαμόρφωσαν τα αρχοντικά και τα κτήματα του Κά-μπου της Χίου, άφησαν το ανεξίτηλο αρχιτεκτονικό τους αποτύπωμα και εδώ, σφραγίζοντας την κοινή αισθητική και ιστορική μοίρα της χιώτικης διασποράς.