Στον Κάμπο της Χίου, σε έναν τόπο όπου ο χρόνος δεν διακόπτεται αλλά συνεχίζεται μέσα από ανθρώπους και ιδέες, είχα την τιμή να πραγματοποιήσω συνέντευξη στην Αθήνα με την κυρία Λία Φόρου – Καράβα, απόγονο της ιστορικής οικογένειας Καράβα. Παρότι η συνέντευξη έγινε στην πρωτεύουσα, η κυρία Φόρου – Καράβα επισκέπτεται πολύ συχνά το κτήμα της οικογένειας στον Κάμπο και είναι η τελευταία απόγονος που διατηρεί ζωντανή τη μνήμη και τη σχέση με τον χώρο αυτόν, ο οποίος για γενιές υπήρξε τόπος ζωής, παιδείας και πνευματικής δημιουργίας.
Η οικογένεια Καράβα συνδέεται βαθιά με την πνευματική ιστορία της Χίου και της Ελλάδας: από τον Αργύριο Καράβα (1810–1870), φιλόλογο, εκδότη και γυμνασιάρχη, με έργα που τεκμηριώνουν τον τόπο – ανάμεσά τους και η «Τοπογραφία της νήσου Χίου», στον Επαμεινώνδα Καράβα (1838–1911), έφορο των Δημοσίων Εκπαιδευτηρίων, και στον ποιητή Αριστείδη Καράβα (1884–1942), των οποίων τα έργα διασώζονται σήμερα στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης (ΕΛΙΑ–ΜΙΕΤ) και στη Δημόσια Κεντρική Ιστορική Βιβλιοθήκη Χίου «Κοραής», περιλαμβάνοντας σημαντικά τεκμήρια της τοπικής και εθνικής ιστορίας, όπως καταγραφές για τη Σφαγή της Χίου (1822).
Το αρχείο της οικογένειας Καράβα περιλαμβάνει χειρόγραφα έμμετρων και πεζών έργων του Αργυρίου Καράβα, έναν δεμένο τόμο με έξι τεύχη του Φιλολογικού Κήπου της Ιωνίας (1838), που εξέδιδαν οι Καράβας και ο Ι. Σκυλίτσης, την αλληλογραφία και τα προσωπικά του έγγραφα (1845–1870), καθώς και την αλληλογραφία και τα προσωπικά τεκμήρια των Επαμεινώνδα Α. Καράβα, Πλάτωνα Ε. Καράβα (χρηματιστή) καθώς και του ποιητή Αριστείδη Ε. Καράβα, μαζί με ανέκδοτα και δημοσιευμένα ποιήματα και δημοσιεύματα για το έργο και τον θάνατό του (1919–1951).
Στο φιλόξενο αυτό κτήμα διαμορφώθηκε μια πνευματική δέσμη που οδήγησε τα βήματα λογίων της εποχής, όπως τους Δροσίνη, Πορφύρα, Νιρβάνα, Ουράνη κ.ά. Η πνευματική αυτή διαδρομή συνεχίζεται και στον 20o αιώνα, μέσα από κύκλους σκέψης και λόγου που συνδέονται άμεσα με μορφές του νεοελληνικού και ευρωπαϊκού πνεύματος, μέσω του φιλοσόφου και διανοητή Κώστα Αξελού, πρώτου συζύγου της Ρέας Καράβα, όπως και του δευτέρου της συζύγου, Κλοντ Σιμόν, Γάλλου συγγραφέα και Νομπελίστα Λογοτεχνίας (1985), επιβεβαιώνοντας ότι η οικογένεια Καράβα δεν υπήρξε μόνο φορέας μνήμης, αλλά και ενεργό μέρος της σύγχρονης πνευματικής ιστορίας.
Το ίδιο κτήμα φέρει ακόμη βαθύτερες ρίζες, καθώς συνδέεται με τον πρόγονο της οικογένειας, τον μεγάλο ευεργέτη Ανδρέα Συγγρό, υπενθυμίζοντας τη διαχρονική σχέση του χώρου με τον πολιτισμό και την παιδεία. Ο Ανδρέας Συγγρός (1830–1899) υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεότερης ελληνικής ιστορίας, εθνικός ευεργέτης, τραπεζίτης και πολιτικός, με καθοριστική συμβολή στην οικονομική, κοινωνική και πνευματική ανάπτυξη του ελληνικού κράτους.
Η φωτογραφία του κήπου στο κτήμα προέρχεται από την προσωπική μου συλλογή (2015). Η παλιά μαυρόασπρη φωτογραφία της οικογένειας στο κτήμα (από δεξιά προς αριστερά: Αριστείδης Καράβας, Ελευθερία Καράβα, Πλάτων Καράβας και Σωκράτης Καράβας) και οι φωτογραφίες του Ανδρέα Συγγρού, μαζί με τη «Λύρα της Μοναξιάς» και το ποίημα «Γιασεμιά» του Αριστείδη Καράβα, παραδόθηκαν από τη Λία Φόρου – Καράβα στο πλαίσιο της συνέντευξης. Στιγμιότυπα από τη συνάντησή μας, με το βιβλίο μου «Οι Θησαυροί του Κάμπου», συνομιλούν με το παρελθόν και αποτυπώνουν τη συνέχεια της μνήμης.
Το κτήμα συνεχίζει αυτή την παράδοση μέχρι σήμερα, φιλοξενώντας πολιτιστικά δρώμενα, εκθέσεις και εκδηλώσεις.