Μια ξεχωριστή και συγκινητική συνέντευξη μας παραχώρησε η σύζυγος του αείμνηστου Νικολάου Α. Πλατή, η κα Μαρία-Ευγενία Πλατή (Marie-Eugenie Elena), με την αγαπημένη φίλη μου και κόρη της, Λουκία (Λούση) Πλατή, παρούσα. Μας μίλησε με ζεστασιά για τη ζωή τους και για την ιστορία της οικογένειας Πλατή, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Χίου.
Ο Νικόλαος Α. Πλατής εργαζόταν στο Μόντε Κάρλο για τη χιώτικη οικογένεια Λιβανού, σε υψηλή διοικητική θέση σε ναυτιλιακή εταιρεία, όπου γνώρισε τη Μαρία-Ευγενία, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός κοινού ταξιδιού ζωής γεμάτου αγάπη, αφοσίωση και σύνδεση με τις ρίζες της οικογένειας στη Χίο.
Η οικογένεια Πλατή συγκαταλέγεται στις ιστορικές οικογένειες της Χίου, με ρίζες που φτάνουν ως τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Ανάμεσα στους σημαντικούς Πλατίδες ξεχωρίζουν: ο Σταυράκιος Πλατής, βυζαντινός αξιωματούχος του 10ου αιώνα στην εποχή του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ζ΄ Πορφυρογεννήτου, ο Κωνσταντίνος Πλατής, Υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου το 1865, και ο Ανδρέας Πλατής, Αντιστράτηγος (τιμητικά Στρατηγός) του Ελληνικού Στρατού κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας 1921–22.
Στον Κάμπο της Χίου, οι Πλατίδες είχαν μεγάλους πύργους, με τον μεγαλύτερο στην περιοχή του Γκιάζου να περνά το 1879 στην οικογένεια Παιδούση (Οι Θησαυροί του Κάμπου, σελ. 178–181). Το ιστορικό κτήμα που απέκτησε ο Νικόλαος προέρχεται από την οικογένεια Μηταράκη· εκεί βρίσκεται και το Studio/Ατελιέ του γνωστού ζωγράφου Γιάννη Μηταράκη (1897/98–1963). Η μεγάλη αυλόπορτα δίπλα στο «τουρκικό» σπίτι, παλαιά κατοικία Τούρκου αξιωματούχου, είναι η μεγαλύτερη και ψηλότερη στον Κάμπο, Γενοβέζικης αρχιτεκτονικής, πού ζωντανεύει την ιστορία και την τέχνη της περιοχής.
Μάλιστα, αυτό το κτήμα το επισκεπτόμουν όταν ήμουν μικρός και παίζαμε με τα ξαδέρφια μου, που πήγαιναν εκεί για να δουν τους παππούδες τους, οι οποίοι εργάζονταν στο κτήμα της οικογένειας Ν. Α. Πλατή (Οι Θησαυροί του Κάμπου, σελ. 15).
Ο Νικόλαος Α. Πλατής υπήρξε φιλομαθής, με αγάπη για τα βιβλία και την ιστορία της Χίου. Μαζί με τη σύζυγό του μετέφρασαν το έργο «Το νησί της Χίου: Κείμενο και σχέδια από το περιοδικό Le Tour du Monde, 1877» (Εκδόσεις Ιππόκαμπος, 2003), προσφέροντας πολύτιμο τεκμήριο για τον τόπο.
Ο πατέρας του Νικολάου, Αγάπιος Πλατής, υπήρξε σημαντική προσωπικότητα της προπολεμικής Χίου. Ήταν έμπορος και στήριξε με ζήλο τον τόπο του μέσα από την πολιτική και κοινωνική του δράση, υπήρξε στενός φίλος του Ελευθέριου Βενιζέλου και ενεργό μέλος του κόμματός του. Ως επίτροπος του Ιερού Ναού της Ευαγγελίστριας συνέβαλε στην αποπεράτωσή του, ενώ η μνήμη του τιμήθηκε με δρόμο που φέρει το όνομά του πίσω από το οικογενειακό σπίτι στην οδό Μιχάλων.
Η κα Πλατή αναφέρθηκε στους δεσμούς με την οικογένεια Μιχάλου, ιστορική οικογένεια της Χίου με σημαντική προσφορά στην κοινωνία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τη ναυτιλία. Η οικογένεια υπήρξε υπεύθυνη για το Μιχάλειο Ορφανοτροφείο (1927), στο κτίριο του οποίου στεγάζεται σήμερα το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, καθώς και για το Εργοστάσιο Κεραμικών στην περιοχή Κεραμειά (1921–1988). Στον Κάμπο, όπου διατηρούσαν κτήμα, επισκεπτόμουν μικρός τον ξάδερφό μου, που ζούσε εκεί, καθώς οι γονείς του εργάζονταν για τους Μιχάλους. Η Λουκία Μίχαλου έγινε νονά της Λουκίας (Λούση) Πλατή, από όπου πήρε και το όνομά της, με πρωτοβουλία της μητέρας της.
Σήμερα, η οικογένεια συνεχίζει με αξιοπρέπεια και αγάπη τη μνήμη και τις αξίες της. Τα αδέρφια, ο Αγάπιος Ν. Πλατής και η Λουκία (Λούση) Πλατή, μεταφέρουν την αγάπη για τη Χίο, την παιδεία και τον πολιτισμό και στα δικά τους παιδιά. Η Μαρία-Ευγενία Πλατή παραμένει ζωντανή μαρτυρία μιας εποχής που σφραγίστηκε από μεγάλες αλλαγές, αλλά και από ανθρώπους που κράτησαν ψηλά τις αξίες της παιδείας, της παράδοσης και της αγάπης για τον τόπο.
Ο Νικόλαος Α. Πλατής αφήνει ανεξίτηλο αποτύπωμα στη Χίο και στις καρδιές όσων αγαπούν τον τόπο και τον πολιτισμό της. Μέσα από τα σπίτια, τα κτήματα και τα βιβλία του, μαζί με την οικογένειά του, συνεχίζει να συνδέει το παρελθόν με το παρόν, θυμίζοντας τη σημασία της γνώσης, της ιστορίας και της αγάπης για την πατρίδα.
Υστερόγραφο Συγγραφέα
Η ζωή, με τον ανεξήγητο τρόπο της, φέρνει τα βήματα εκεί όπου ανήκουν. Τα παιδικά μου παιχνίδια με τα ξαδέρφια μου, ανάμεσα σε πύργους και αυλόγυρους, στο κτήμα της οικογένειας Μιχάλου στον Κάμπο και στο κτήμα της οικογένειας Πλατή, οδήγησαν, χρόνια αργότερα, σε μια απρόσμενη και πολύτιμη συνάντηση με την αγαπημένη φίλη μου, Λουκία (Λούση) Πλατή. Τα ξαδέρφια μου ήταν εκεί γιατί οι δικοί τους εργάζονταν στα κτήματα, ενώ η δική μου καρδιά ήταν δεμένη με τον τόπο μέσω της συγγένειας της μητέρας μου.
Όλα μοιάζουν να χορεύουν σε έναν αόρατο ρυθμό: η αγάπη για τον Κάμπο, οι δεσμοί με τους ανθρώπους που μοιράζονται τις ίδιες ρίζες και αξίες, η κληρονομιά της οικογένειάς μου και μια αόρατη δύναμη που δεν βλέπουμε αλλά την αισθανόμαστε. Οι σπουδές μου στην Αρχιτεκτονική και η καθοδήγηση του πατέρα μου, εργολάβου οικοδομών, συνέδεσαν τη γνώση με την καρδιά, δίνοντας ζωή στα κτήματα και στις μνήμες του Κάμπου.
Όλα συγκλίνουν σε ένα μόνο νόημα: να κρατήσω ζωντανή την ιστορία αυτού του τόπου μέσα από το βιβλίο μου «Οι Θησαυροί του Κάμπου».